{"id":290,"date":"2025-07-27T12:56:47","date_gmt":"2025-07-27T12:56:47","guid":{"rendered":"https:\/\/miedzierza.pl\/?p=290"},"modified":"2025-07-29T10:00:27","modified_gmt":"2025-07-29T10:00:27","slug":"pacyfikacja-krolewca-i-adamowa-tajemnica-polskiego-oficera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miedzierza.pl\/?p=290","title":{"rendered":"Pacyfikacja Kr\u00f3lewca i Adamowa – Tajemnica polskiego oficera"},"content":{"rendered":"\n

W ksi\u0105\u017cce pt. \u201eMiedzierza wczoraj i dzi\u015b\u201d autorka postanowi\u0142a uwzgl\u0119dni\u0107 temat pacyfikacji Kr\u00f3lewca i Adamowa z dw\u00f3ch wzgl\u0119d\u00f3w. Po pierwsze, ofiary tej strasznej zbrodni s\u0105 pochowane na cmentarzu w Miedzierzy. Po drugie, zbrodnia ta bardzo poruszy\u0142a mieszka\u0144c\u00f3w Miedzierzy tym bardziej, \u017ce sami byli wyznaczeni przez Niemc\u00f3w do kolejnej tego rodzaju pacyfikacji, do kt\u00f3rej ostatecznie nie dosz\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

W trakcie pracy nad ksi\u0105\u017ck\u0105 autorka dotar\u0142a do bardzo wa\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, kt\u00f3re cz\u0119\u015bciowo rzucaj\u0105 nowe \u015bwiat\u0142o na wydarzenia z 1940 roku i stoj\u0105 w kontrze z niekt\u00f3rymi, do\u015b\u0107 powszechnymi opiniami. S\u0105 to zeznania \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3rzy zeznawali w drugiej po\u0142owie lat 60-tych przed Okr\u0119gow\u0105 Komisj\u0105 Badania Zbrodni Hitlerowskich w Kielcach. Cz\u0119\u015b\u0107 z tych zezna\u0144 pokrywa si\u0119 z tre\u015bci\u0105 dokument\u00f3w niemieckich, kt\u00f3rych prawdziwo\u015b\u0107 by\u0142a wcze\u015bniej podwa\u017cana.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n

W 1987 roku ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka Zygmunta Koszty\u0142y, \u201eOddzia\u0142 wydzielony wojska polskiego majora Hubala\u201d, w kt\u00f3rej znalaz\u0142o si\u0119 sprawozdanie dow\u00f3dcy 8. pu\u0142ku SS-Totenkopfstandarte SS-Oberf\u00fchrera <\/strong>Leo von Jeny z wydarze\u0144 w Kr\u00f3lewcu. Zosta\u0142o ono przes\u0142ane do generalnego inspektora SS-Totenkopfstandarten w Berlinie 18 maja 1940 roku. W sprawozdaniu tym Leo von Jena napisa\u0142:<\/p>\n\n\n\n

\n

Pomi\u0119dzy godzin\u0105 12:00 a 13:00 zlustrowa\u0142em niedaleko Kr\u00f3lewca 7 kompani\u0119 na jej stanowiskach, spotykaj\u0105c tam dow\u00f3dc\u0119 kompanii SS-Hauptsturmf\u00fchrera Staufera, kiedy w\u0142a\u015bnie sam chcia\u0142 na czele grupy szturmowej wyruszy\u0107 do wsi Kr\u00f3lewiec i dalej. Powiedzia\u0142em mu, \u017ce prowadzenie grupy szturmowej nie nale\u017cy do zada\u0144 dow\u00f3dcy kompanii. Odpowiedzia\u0142, \u017ce chce i\u015b\u0107 jedynie tak daleko, by z lepszego punktu obserwacyjnego udzieli\u0107 bli\u017cszych wskaz\u00f3wek. Po rozstaniu si\u0119 z Stauferem przyby\u0142em do Mniowa i wkr\u00f3tce po moim przybyciu oko\u0142o godziny 13:00 otrzyma\u0142em z 2 batalionu meldunek, \u017ce Hauptsturmf\u00fchrer Staufer zosta\u0142 przez umundurowanego polskiego strzelca, znajduj\u0105cego si\u0119 w piwnicy, ci\u0119\u017cko zraniony. Dalej zameldowano mi, \u017ce kierowca motocykla Dick z 8 kompanii, kt\u00f3ry po\u015bpieszy\u0142 na pomoc ci\u0119\u017cko zranionemu SS-Hauptsturmf\u00fchrerowi Stauferowi r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 raniony otrzymuj\u0105c postrza\u0142 w lew\u0105 nog\u0119. W zwi\u0105zku z tym zarz\u0105dzi\u0142em, by natychmiast uj\u0119to 10 zak\u0142adnik\u00f3w z Kr\u00f3lewca i rozstrzelano, a dalsze domy w Kr\u00f3lewcu spalono. Nast\u0119pnie zameldowa\u0142em o tym wydarzeniu wy\u017cszemu dow\u00f3dcy SS i policji, kt\u00f3ry ze swej strony rozkaza\u0142, by wszystka m\u0119ska ludno\u015b\u0107 Kr\u00f3lewca, o ile znajduje si\u0119 tylko w wieku podlegaj\u0105cym s\u0142u\u017cbie wojskowej zosta\u0142a rozstrzelana, a ca\u0142a wie\u015b Kr\u00f3lewca spalona<\/em>.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Do fragmentu sprawozdania dotycz\u0105cego postrzelenia dw\u00f3ch Niemc\u00f3w autor ksi\u0105\u017cki, Zygmunt Koszty\u0142a doda\u0142 przypis nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n

\n

Postrzelenie obu Niemc\u00f3w nast\u0105pi\u0142o przez \u017co\u0142nierzy s\u0105siedniej plac\u00f3wki<\/em>.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Nie poda\u0142 jednak, na jakiej podstawie wysnu\u0142 taki wniosek.<\/p>\n\n\n\n

I w\u0142a\u015bnie to stwierdzenie dominowa\u0142o przez lata w narracji o pacyfikacji Kr\u00f3lewca i Adamowa. Teza, \u017ce to sami Niemcy postrzelili swojego oficera by\u0142a bardzo popularna zw\u0142aszcza po publikacji Tadeusza Jandu\u0142y pt: \u201eOcali\u0107 od zapomnienia\u201d, gdzie autor \u2013 by\u0142y partyzant – zarzuca von Jenie k\u0142amstwo.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem analizuj\u0105c dokumenty Okr\u0119gowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Kielcach autorka natkn\u0119\u0142a si\u0119 na zeznania \u015bwiadka zbie\u017cne z tre\u015bciami zawartymi w sprawozdaniu von Jeny.<\/p>\n\n\n\n

Tym \u015bwiadkiem jest Marian Wielgus. Urodzi\u0142 si\u0119 on 10 kwietnia 1923 w Kr\u00f3lewcu. W dniu pacyfikacji mia\u0142 zatem 17 lat. Jego rodzicami byli W\u0142adys\u0142aw i Stefania Wielgus. Z zawodu by\u0142 \u015blusarzem, a w 1969 mieszka\u0142 w Kielcach przy ulicy Jesionowej. Zeznania z\u0142o\u017cy\u0142 14 wrze\u015bnia 1966 roku. <\/p>\n\n\n\n

Marian Wielgus zezna\u0142:<\/p>\n\n\n\n

\n

W tym czasie przed mieszkaniem obywatela Krawca \u2013 oficer polski Kami\u0144ski zastrzeli\u0142 oficera niemieckiego. Ten oficer mia\u0142 kontakt wcze\u015bniej z mieszkank\u0105 Kr\u00f3lewca Ann\u0105 Kos, kt\u00f3r\u0105 pozna\u0142 jeszcze przed wojn\u0105 w Warszawie. Ten Krawiec us\u0142yszawszy krzyki tego rannego Niemca wzi\u0105\u0142 jego czapk\u0119 i r\u0119kawiczki (kaza\u0142 mu to ten oficer) i poszed\u0142 w kierunku budynku gminy, gdzie by\u0142 sztab. Tam opowiedzia\u0142 to, co si\u0119 zdarzy\u0142o. Niemcy zabrali rannego, zawr\u00f3cili do Mniowa, razem z Krawcem. Nast\u0119pnie wr\u00f3cili do Mniowa i granatami obrzucili dom Krawca. (\u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cdy gdzie m\u00f3g\u0142 usi\u0142owa\u0142 si\u0119 schroni\u0107. Ja wraz z innymi po\u0142o\u017cy\u0142em si\u0119 w pustym dole po oborniku. Widzia\u0142em wtedy jak Niemcy prowadzili drog\u0105 tego porucznika Kami\u0144skiego. Pop\u0119dzali go kolbami. (\u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na kupie obornika w obej\u015bciu gospodarza \u017belazko widzia\u0142em skatowanego porucznika Kami\u0144skiego.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

W tym miejscu zasadne jest pytanie, czy zeznania innych \u015bwiadk\u00f3w s\u0105 sp\u00f3jne z zeznaniami Mariana Wielgusa. Na podstawie analizy wszystkich materia\u0142\u00f3w ze \u015bledztwa Okr\u0119gowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce w \u017cadnych zeznaniach, opr\u00f3cz tych z\u0142o\u017conych przez Mariana Wielgusa, nie ma mowy o tym, aby to Kami\u0144ski zastrzeli\u0142 Staufera. Cz\u0119\u015b\u0107 fakt\u00f3w si\u0119 jednak zgadza.<\/p>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad Stefan \u017belazko zezna\u0142:<\/p>\n\n\n\n

\n

P\u00f3\u017aniej z Kr\u00f3lewca przyjecha\u0142 do Smykowa niemiecki samoch\u00f3d i hitlerowcy zacz\u0119li chodzi\u0107 po wsi i wyp\u0119dza\u0107 nas z domu m\u00f3wi\u0105c: \u201eChod\u017acie to zobaczycie, co wasi robi\u0105\u201d Gdy doprowadzili mnie do samochodu, zobaczy\u0142em tam le\u017c\u0105cego ci\u0119\u017cko rannego hitlerowca  w takim samym mundurze jak pozostali. Ranny by\u0142 nieprzytomny. Kt\u00f3ry\u015b z hitlerowc\u00f3w powiedzia\u0142 po polsku, \u017ce tego oficera ranili polscy bandyci i za to ca\u0142a wie\u015b b\u0119dzie spalona, a ludzie wybici. Po chwili samoch\u00f3d z tym rannym odjecha\u0142 w stron\u0119 Mniowa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zobaczy\u0142em, \u017ce od Kr\u00f3lewca p\u0119dz\u0105 nast\u0119pn\u0105 gromad\u0119 m\u0119\u017cczyzn i w Smykowie wyci\u0105gaj\u0105 z szeregu niejakiego Kami\u0144skiego, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 za pozosta\u0142ymi nad\u0105\u017cy\u0107 i wl\u00f3k\u0142 si\u0119 z ty\u0142u. Kami\u0144ski by\u0142 w polskiej bluzie wojskowej bez odznaki i dystynkcji. Hitlerowiec uderzy\u0142 Kami\u0144skiego kijem i Kami\u0144ski upad\u0142 wo\u0142aj\u0105c: \u201eBo\u017ce, za co\u201d. Dw\u00f3ch hitlerowc\u00f3w z\u0142apa\u0142o pod r\u0119ce Kami\u0144skiego i zacz\u0119li go wlec na moje podw\u00f3rko. Ja wtedy na wszelki wypadek wyszed\u0142em z domu do stajni.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na podw\u00f3rku us\u0142ysza\u0142em dwa strza\u0142y z pistoletu. Potem us\u0142ysza\u0142em wo\u0142anie \u017cony i wyszed\u0142em na podw\u00f3rze. Kami\u0144ski le\u017ca\u0142 na twarzy. By\u0142 martwy i w potylicy mia\u0142 2 rany postrza\u0142owe, a na plecach mia\u0142 ran\u0119 zadan\u0105 wcze\u015bniej. Zauwa\u017cy\u0142em otw\u00f3r w jego [s\u0142owo nieczytelne] i plam\u0119 krwi ju\u017c zakrzep\u0142\u0105. Kami\u0144ski pochodzi\u0142 z Warszawy i przyjecha\u0142 do swego krewnego J\u00f3zefa Kosa do Kr\u00f3lewca<\/em>.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Autorka ksi\u0105\u017cki \u201eMiedzierza wczoraj i dzi\u015b\u201d uwa\u017ca, \u017ce na podstawie tych \u017ar\u00f3de\u0142 nie mo\u017cna ostatecznie przes\u0105dzi\u0107 czy to rzeczywi\u015bcie Kami\u0144ski postrzeli\u0142 niemieckiego oficera. St\u0105d pomys\u0142 na zorganizowanie spotkania z mieszka\u0144cami Kr\u00f3lewca i Adamowa. Odby\u0142o si\u0119 ono 26 lipca w Szkole Podstawowej im. Jana Paw\u0142a II w Kielcach. W jego trakcie autorka nawi\u0105za\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z osobami, kt\u00f3re mog\u0105 wnie\u015b\u0107 istotny wk\u0142ad w rozwi\u0105zanie zagadki postrzelenia niemieckiego oficera. Autorka prosi tak\u017ce o kontakt (katarzyna.gala7@gmail.com<\/a>) inne osoby, kt\u00f3re nie by\u0142y obecne na spotkaniu, a maj\u0105 wiedz\u0119 mog\u0105c\u0105 nas przybli\u017cy\u0107 do wyja\u015bnienia tej sprawy.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n

Spotkanie w Szkole Podstawowej im. Jana Paw\u0142a II w Kr\u00f3lewcu na temat pacyfikacji Kr\u00f3lewca i Adamowa.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\n